تبلیغات
آسمان آبی - نقد شعر مانا آقایی: علی رضا نوری

نقد شعر مانا آقایی: علی رضا نوری

چهارشنبه 29 خرداد 1392 10:38 ب.ظنویسنده : نسرین قربانی

 

نگاهی به مجموعه شعر مانا آقایی

من یک روز داغ تابستان به دنیا آمدم

       "علی رضا نوری"

شعرزن دربیست سال اخیربه انحای مختلف به سمت وسوی حرف رفته است، حرف به مثابه کشتی درون نگرکه مولفه های زیبایی شناسی اش را درداد وستد با خویش رمزگذاری می کند وفقدان هویتش را درزبان و سویه ای مردانه به جست وجومی نشیند. زیبایی شناسی شعرزن دراین سال ها زیبایی شناسی مولف است بدون حضورمتن ( متن دراولویتی ثانویه قراردارد)والبته باحضورخواننده ای جنسیت محورکه دربرخورد با متن خوانشی یکسرمحافظه کارانه را دست مایه خود قرارمی دهد ومولف را بدون حضور منش به عنوان نویسنده به رسمیت می شناسد. این همانی نویسنده ومولف درنهایت منجربه رفتاری استبدادی با متن می شود که عموما خوانش تک بعدی نه ازمتن که اززن پیش می نهد و جای آن که مولف را دورازمتن کنار بگذارد آن را به نویسنده تبدیل می کند و حضورش را به شکلی مقتدربه رسمیت می شناسد. کثرت زنان شاعراهمیتی دو سویه دارد. ازبعدی فضای مردانه را درشکل ساختاری اش متزلزل کرده و سویه هایی را با زبان وفضای شعری درمیان می گذارد وازسویی دیگردرشکل نارس اش به تثبیت فضای مردانه تن     می دهد و زن/ مرد را درفراسوهای زن بودنش مقهورزبان مردانه می کند و این تن      داده گی به زیبایی شناسی مسلط، حیاط خلوتی به وجود می آورد که زن/شاعر را اغوا کرده و او را به بازی سطحی تری دعوت می کند که نام اش تولید اثربه مثابه رفتار روشنفکرانه است. شعرزن وحتی همین نام گذاری(شعرزن) خود محصول شکافی عمیق بین حوزه خصوصی وحوزه عمومی است که زن را به مثابه سوژه بیانگر ازسطحی به سطحی دیگرمی غلتاند و اعماق را همچنان دست نخورده باقی می گذارد. من یک روزداغ تابستان به دنیا آمدم،مجموعه شعرمانا آقایی است که قرائتی آشنا ازپیرامونش را ارائه می دهد، قرائتی یکسرروایی که عموما خطی است و حال و هوای کودکی درسردارد. ازمیان زنان شاعر که دراین سال ها مجموعه چاپ کرده اند شعرمانا آقایی لااقل این حسن را دارد که با خویش صادق است وافقش را بر پایه تعریف خود ازخود ترسیم می کند والبته کمی جدی تر است. جدی به این معنا که درسوی گیری هایش فاقد اعتباری عام و جهان شمول است تلاش می کند دنیای شعری اش را به مرزهای زیست شده اش نزدیک کند ( به خواهرم گفتم/ شاهزاده توی قصه هاست/امروزعاشقی سرمایه می خواهد/ وقت آزاد و حواس جمع/ که من ندارم/41) عشق آرمانی یا به قول لاکان عشق با وفا نگرشی محافظه کارانه به عشق است که جنبه چالش خیزی آن را نادیده می گیرد که مانا تلاش کرده به آن تن ندهد و درشکل  کلی اش شعرزن امروز شعری است برپایه عشق باوفا که دیگربه انفعال رسیده است. شعر زن همواره قابل تفسیراست و فلش این تفسیربه سمت مولفی است که زبان اش را با تخیلی محدود هم ارزمی کند و خط قرمزهایش ازتنی یکپارچه، تنی به شدت نمادین آغازمی شود که خاستگاهش ترومایی همیشگی است که دیگرتروما نیست. دراین مجموعه هم رفتارهای شاعرانه اغلب با کاریستی آشنا وازقبل تجربه شده به منصه ظهورمی رسد ( امروز اولین روز زمین است درآسمان آیتی نمی بینم/ برخاک بهشتی ازدست رفته نمی جویم/ ازاین جهان دوچیز آموخته ام/ گندم بهانه است اوساقه ی ما را تبعید تواند کرد/33) درهمین شعرعلاوه برشکل دستکاری شده، شاعرمی توانست همان سه سطر پایانی را بنویسد. اما سویه بیانی و بیانگری بازبه تولید حرف می پردازد: ساختن پیش زمینه، آماده کردن فضا و رفتارهایی ازاین دست شعررا به سمت حرافی پیش می برد وشاعر را واداربه صدور گزاره هایی می کند که ماهیتا نقش انفعالی دارند وهمین نقش ها کارکرد منفعل خود را به ساحت شعر می پاشند و شعر وجه چالشی خود را فرو می گذارد این مجموعه دغدغه های زنی است که دوران کودکی را احضار می کند و آن را به عنوان فضایی قابل دست ورزی با مخاطب در میان می گذارد. انتخاب این فضا هوشمندانه است. شاعر می داند اگر بخواهد با این زبان به سمت تجربه های زیست شده برود باید دنیایی انتخاب کند که با این زبان همخوان باشد. زبانی که بتواند حسرت و آرزوی پنهان در پشت واژه ها را به خوبی نمایان کند (بیایید با هم به روزهای اول باران برگردیم/بدویم چشم ببندیم/ همدیگررا ازنوصدا کنیم/ کمی زیرنیمکت ها قایم شویم// اعداد را وارونه بشماریم/ اگرشما زودترما را پیدا کردید/ قول می دهیم بگوییم کدام آوازفریب تان داد/32) به این دلیل گفتم هوشمندانه که با این زبان دیگرنمی شود دنیای سنگی وآهنی امروزرا ترسیم کرد دنیایی که پراست ازصداهای متکثر،صداهای وحشی ووحشتناک که زبان دیگری می طلبد. زبانی که منزوی نباشد، مودب نباشد وبتواند صدای پنهان را آشکارکند، صدایی که صداها است. شعرمانا آقایی دغدغه هایش را ازاطرافش می گیرد بدون این که بخواهد ذهنیت را از شعرش حذف کند. چنین شعری در نزدیک ترین جای ممکن با زندگی نفس می کشد و افقش را با تعریف و باز تعریف اززندگی ترسیم می کند. حال اگربخواهد به زیست امروزواینجای ایران نظر کند باید درفاصله ای زیبا شناسانه بایستد وتفاوت دو دنیای لمس شده برای خود را برای مخاطب نیزقابل لمس کند. دراین مجموعه اما شعری هست که با کل شعرها متفاوت است: شعرطلاق شعری است که بیرون ازفضای کلی مجموعه حال و هوای زن امروز را دارد، این شعر در ترسیم دغدغه شاعر،تن به فضای رایج درمجموعه نمی دهد، دغدغه ای که امروزی،زیست شده و فارغ ازهرنوع دردمندی مضحک است،همین یک شعر کافی است تا شاعرانگی شاعرش را به رخ بکشد و این ذهنیت را پیش بیاورد که مانا آقایی می تواند درصف نایستد. شعرزن وامدار نگرشی فرخزادی به شعر است (فروغ در سه مجموعه اولش) بیان احساسی که گاه شکل اعتراضی به خود می گیرد و نمایشی کاذب ازتن ارائه می دهد و درشکل  پیشروانه اش به فروغ متاخرمی رسد که درنهایت فاقد کشفی ناب است و شعررا درفضایی فانتزیک به احساسی زنانه و نه زبانی تقلیل می دهد. شعر زن تا وقتی به دنبال هویتی از پیش برساخته است به شکل دایره واری دور خود خواهد چرخید و فضاهای مستعمل را بارها و بارها به عنوان سرمایه مورد استفاده قرارخواهد داد.


آخرین ویرایش: - -

 
شنبه 18 فروردین 1397 03:29 ق.ظ

You've made your position extremely clearly.!
cialis qualitat generic cialis with dapoxetine cialis billig purchase once a day cialis cialis 20 mg purchasing cialis on the internet cialis billig non 5 mg cialis generici cialis farmacias guadalajara cialis prices
شنبه 4 فروردین 1397 02:01 ق.ظ

Many thanks! Quite a lot of stuff.

cialis 5 mg scheda tecnica how to purchase cialis on line cialis 10 doctissimo buy generic cialis cialis in sconto cialis 100mg suppliers does cialis cause gout cialis 30 day trial coupon buy cialis online nz generic cialis at walmart
دوشنبه 28 اسفند 1396 07:15 ق.ظ

Thanks a lot, I value it.
generic cialis soft gels cialis cipla best buy free cialis rezeptfrei cialis apotheke calis the best site cialis tablets cialis in sconto cialis australian price venta de cialis canada if a woman takes a mans cialis
شنبه 25 شهریور 1396 08:41 ب.ظ
I know this site provides quality depending articles and additional information,
is there any other web site which gives these kinds of things in quality?
دوشنبه 30 مرداد 1396 10:26 ق.ظ
I think this is among the so much important info for me.
And i'm satisfied studying your article. However
wanna statement on some common things, The site taste is ideal, the articles is
in point of fact great : D. Good activity, cheers
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:28 ق.ظ
I like the helpful information you provide in your articles.
I will bookmark your weblog and check again here frequently.
I'm quite certain I will learn a lot of new stuff right here!
Best of luck for the next!
یکشنبه 2 تیر 1392 10:03 ب.ظ
سلام
میگم نشد که بشه
یا :اومدیم نبودید
به هرحال. به یادتان هستم و امیدوارم مردان خوب باشه
شنبه 1 تیر 1392 01:58 ب.ظ
سلام. ممنون بابت به اشتراک گذاری مطلب
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر